Türk Halkı Ne Demek?
Türk halkı ne demek? Hani bazen, bir kafede otururken, “Nedir bu Türk halkı diyeceğin? Hani bizim ev halkı var ya, o mu? Ama bir de bütün ülke var, o da mı Türk halkı oluyor?” diye düşündüğünüz anlar olur ya… İşte bu yazı da biraz o kafa karışıklığına ışık tutmak için.
Türk halkı demek, sadece akşam yediği yemeğin üzerine çayı eksik etmeyen bir kitle değil. Veya ‘ya bu Türk halkı neden böyle?’ diyerek her 5 dakikada bir sabahları başını kafasına saran esnaf tipi de değil. Türk halkı, geniş bir tabir. İçinde her şeyi barındıran, çeşitli renklerde, zevklerde, hatta bazen birbirine zıt karakterlerde insanlardan oluşan bir topluluk. Ben de bir İzmirlisi olarak (yani aslında biraz da takılmayı seven, soran ama düşünen bir tip olarak) Türk halkının ne demek olduğunu kendi tarzımda anlatmaya çalışacağım. Gelin, bazen gülelim, bazen de bir Türk halkı analizine girerken kendimizi bulalım.
Türk Halkı Ne Demek? Biraz Düşünsel…
Türk halkı demek, her şehri, her sokağı, her köyüyle aslında tek bir şeyin birleşimi: Hayata karşı biraz daha fazla gülen, ama aynı zamanda “Yahu bu da bir tür hayat felsefesi mi?” diye düşündüren bir halk. Bakın, bir İzmirli olarak söyleyeyim, Türk halkı dediğinizde, aslında bu büyük bir evin içinde yaşayan bir grup insan gibi düşünmelisiniz. Herkesin kendine özgü bir tarzı var. Kimi sabah kahvaltısında peynirle menemen yapıp kahvesini içiyor, kimi de akşam üstü çayıyla bu menemenin üzerine yoğurt ekliyor. Hani “Herkesin bir tarzı var” dedikleri tam olarak bu.
Hadi gelin, bir sahne üzerinden ilerleyelim. Bir akşam yemeği sonrası, Türk halkı ne demek, şöyle açıklanabilir:
Ben: “Ya işte, Türk halkı dediğimizde akla gelen, ‘Sürekli lafın içinde espri yapan, ama kimseyi kırmayan, her konuyu ciddiye alıp sonra şaka yaparak geçiştiren’ bir tip. Bence bu kadar ciddi olmamalıyız ya…”
Arkadaşım: “Aynen, mesela şu an Türk halkı yazısı yazıyorsun, ama tam içinden espri çıkaracak gibi duruyorsun. Hadi bakalım, yazı ne olacak?”
Ben: “Bir de ne zaman ‘Halk’ dediğimizde, sanki böyle büyük bir sorun çözmeye giden yolda, ‘Evet, çözümümüz hazır’ diyen birileri varmış gibi hissediyorum. Ama sonra herkes birbirine bakıp, ‘Hayır, ben çözmedim, sen çöz’ demeye başlıyor. Bunu bence Türk halkı derken her zaman düşünmelisiniz.”
Arkadaşım: “Ya bu kadar da kafa karıştırma! İşe koyul!”
Evet, işte Türk halkı böyle bir şey. Yani bazen lafı baştan sona bir yerden alıp, sonra başka bir yerden şekil değiştiriyor. Ama ne zaman ciddi olmamız gerekse, o “büyük halk” tavrı yine devreye giriyor.
Kafalar Karışmasın: Kültürün Temeli
Türk halkı ne demek sorusunun cevabını basitleştireceksek, aslında şunu söyleyebilirim: Türk halkı demek, bir şehrin ya da köyün, bazen de evin mutfağında kalbinin atması demek. Kendi kafasında binbir türlü düşünceyi bir araya getirebilen, ama sabah kahvaltısında kahvaltılığını, öğlen de taze ekmek alıp içinden çıkamayan bir halk.
Bunun örneklerini her gün gördüğünüzde, “Bu tip gerçekten Türk halkı olmalı” diyorsunuz. Hadi bir örnek daha verelim:
Bir arkadaşım: “Valla ben dün akşam güzel bir yemek yedim, ama karşımda adam sürekli ne olursa olsun mutfaktan çekmiyordu.”
Ben: “Aa, evet! Türk halkı işte böyle. Yemek yerken bile yemek tarifini veren tipler var. Yani, aslında buradaki asıl mesele, sadece yemek değil, insanların mutfaktan başka bir yere çıkamayışları.”
Arkadaşım: “Evet, yemek deyince, acaba ‘Türk halkı, ama aslında dondurma dışı her tatlıyı seviyor mu?’ diye düşündüm, hâlâ ‘bu halk’ diyeceksek…”
Her şeyin içinde bir tat var ve birer hikayesi. Evet, Türk halkı demek, her şehrin, her mahalle kültürünün ve her alışkanlığın küçük bir birleşimidir. İçinde hep bir şeyler barındırır, bazen umutsuzluk bazen de neşelilik.
Türk Halkının Kendine Ait Komik Zihniyeti
Bazen düşünüyorum da, Türk halkı ne demek sorusunun cevabını vermek, aslında Türk halkının tüm karakterini içeren bir mini senaryo yazmak gibi. Her şeyin tam ortasında, her konuda başka bir düşünce buluyoruz. Birinin cebinden telefon düşerken, “Yok ya, ben düşürmedim” diyen halk, bir diğerinin köfteyi fazla pişirince hala kararlı bir şekilde “Tamam, tadı iyiydi” diyen halk.
Bundan da komik sahneler çıkarmak işin eğlenceli tarafı.
Kardeşim: “Abi, telefonu bulduğunda sen bir de bak, gerçekten sana ait mi?”
Ben: “Hayır ya! Ama şüphelenmeden de duramam. ‘Türk halkı böyle, bazen kaybolur, bazen bulur!’”
Daha basit bir bakış açısıyla bakıldığında, Türk halkı aslında gerçekten çok komik bir yapıya sahip. Bir yerde birine kızıp, sonra kısa bir süre sonra o kişiye “Birader, hadi hadi, şaka yaptım” diyen tipler… Herkesin kendine göre bir mizah anlayışı var ve Türk halkı bunun üzerine inşa edilmiştir. Yani, bazen bir yemek bile kavga sebebi olabiliyor, ama bir bakıyorsunuz akşam yine bir sofra kurulmuş, herkesin mutlu olduğu bir yer olmuş.
Sonuç: Türk Halkı Ne Demek?
Türk halkı demek, aslında bir parçası olduğumuz, her an içinde olmak istediğimiz, bazen kızıp bazen güldüğümüz, bazen sabah kahvaltısında tatlıyı fazla yiyip sonra öğlen soğuyan bir dünya. Türk halkı, gülümsediğinde, yaşadığı bir hikayeyi yeniden hatırlatan, kafa karıştırıcı ama bir o kadar da samimi, sıcak kanlı ve esprili bir yapıdır.