Kitsch Ne Demek? Ekşi Sözlük’ten Bir İzmirli’nin Yorumuyla
Kitsch! Ne demek bu Kitsch? Hadi gel, bir zahmet bununla ilgili biraz kafa yoralım. İzmir’in sıcağında, 25 yaşında, her an her konuda espri yapmaya çalışan bir genç yetişkin olarak, bu kelimenin anlamını çok derinden incelememiz gerektiğine karar verdim. Hem de hem de, biraz da eğlenerek!
Kitsch Nedir?
Kitsch, aslında tam olarak tanımlaması zor, ancak en basit haliyle “gösteriş yapmak, ama kötü yapmak” gibi bir şey. Evet, doğru duydunuz. Kitsch, bir sanat akımı olmanın yanı sıra, genellikle kötü zevkten, aşırıya kaçan süslemelerden ve sırf popüler olduğu için taklit edilen tasarımlardan beslenir. Ama öyle bir tarafı var ki, aslında kötü olmasına rağmen, bazen tam da bu yüzden insanı eğlendirir, hatta eğlenceli olabilir! Kitsch, bazen o kadar abartılıdır ki, “Bu ne ya?” dediğimizde, bir yandan da “Aslında çok eğlenceli!” diyeceğimiz bir hale gelir.
Bir zamanlar bana da bir arkadaşım, “Bunun üzerine ekşi sözlük’ten yazı var mı?” diye sormuştu, biz de hemen atladık. Ekşi Sözlük’te Kitsch’i tartışırken, herkesin farklı yorumları vardı. Kimi “Sanat diye geçinilen, göz yorucu şeyler” diyor, kimisi de “O kadar kötü ki, bu kadar iyi olamaz” diye bir şeyler yazıyordu. Herkesin farklı bir bakış açısı olması, herhalde Kitsch’in doğasında var. Yani, aslında hepimiz bir şekilde o “kötü ama eğlenceli” tarafını seviyoruz, değil mi?
Kitsch’i Gündelik Hayatta Nasıl Görüyoruz?
Beni biraz tanıdıysanız, aslında her şeyden bir espri çıkarabilen biri olduğumu bilirsiniz. Kitsch’le de durum tam olarak böyle. İzmir’de bir kafe açılır, adı tam olarak şudur: “Kitsch&Kafe”. Kapsamı geniş, ortamda fütüristik biblolar, altın varaklı ayaklı lambalar, kocaman plaklar falan… Her şey abartılı. Ama işte, o kafe “kitsch” olduğu için bir şekilde popüler oluyor. İronik bir şekilde, biz de oraya gidip, fotoğraf çekip paylaşarak, aslında “Kitsch” akımının bir parçası haline geliyoruz.
Hani bir arkadaşınızla gittiğinizde, şu diyalogları duymanız olası:
Ben: “Aa, burası da tam bir Kitsch yeri, ya!”
Arkadaş: “Ya, zaten burası Kitsch&Kafe! Hangi kısmı beğenmedin?”
Ben: “E, şuradaki neon lambaların aynısını evdeki yatak odasında görmek istemem ama burası işte… Hem de tam bir izmirli gibi… Şimdi sosyal medyada paylaşırsak çok popüler olur!”
Sonra tabii, bir fotoğraf paylaşıyoruz, altına da “Güzel ama kötü, kötü ama güzel bir yer” diye yazıyoruz. Bazen de, “Bu kadar kitsch olma şansına sahip miyim?” diye düşünüp, kendimi sırf bu Kitsch’i anlamaya çalışırken buluyorum. Gerçekten komik bir durum.
Kitsch Ekşi Sözlük Yorumları
Ekşi Sözlük’e göz attığımda, insanların Kitsch’le ilgili yazdıkları yorumlar adeta bir komedi şovuna dönüyor. Kimisi “gözümü alıyor” diyerek, Kitsch’in gerçekten aşırıya kaçan yönlerinden bahsediyor. Kimisi ise “Bu kadar kötü olmasına rağmen cazibesi var” diyerek, bir yandan ne kadar eğlenceli olduğunu anlatmaya çalışıyor. Bir kere şunu kabul edelim: Kitsch’i sevmeyen yok! Mesela, birinin tam olarak şunu yazdığını görüyorum:
> “Kitsch, aslında kötü olanın içinde bir güzellik barındıran bir olgudur. Anlamasan da, aslında bir şekilde seni etkiler. Ne kadar kötü görünse de, içindeki bazı minik detaylar seni alır götürür.”
Ya da tam şu yorum da var:
> “Kitsch’in doğasında biraz da ironik olmak var. Çünkü aslında abartı yaparak, kural dışı kalıyorsun, ve bu da seni rahatlatıyor.”
Vallahi, Kitsch’i anlatırken insanın gözleri parlıyor. Aslında herkesin kafasında bir Kitsch tasarımı var. Benim de var. Ne var derseniz… İzmir’de yazın bir kafede kocaman bir flamingo biblolarını gözünüzün önüne getirin! Hah işte o Kitsch!
Sonuç: Kitsch, Ya Sev, Ya Sevmemek İçin Az Metin Yaz
İzmir’de yaşayan, esprili ama bir yandan da derin düşünen biri olarak Kitsch’i çok eğlenceli buluyorum. Kitsch, bazen anlam veremediğimiz bir güzellik barındıran, bazen de ne kadar kötü olursa o kadar iyi olan bir şey. Ama galiba Kitsch’i anlamanın yolu, içindeki küçük tuhaflıkları kucaklamak ve “Kötü olmasına rağmen iyi” demek. Aslında, Kitsch’in tam tanımını yapmak kolay değil, ama en azından şunu söyleyebiliriz: Kitsch ne kadar kötü görünse de, içinde bir güzellik vardır ve bu güzellik bazen o kadar büyür ki, çok sevdiğimiz bir şeye dönüşebilir.
Kitsch’in tanımını bitirirken, bir arkadaşımın Ekşi Sözlük’te yazdığına bakarak, şunu diyorum: “Kitsch’in ne olduğunu anlamak için, bir kez daha o flamingo biblosuna bakmak gerek!”