Kategori: Makaleler

Hangi İlimizde Hızlı Tren Var? Bir Yolculuk Hikayesi Hızlı tren denildiğinde, ilk aklımıza gelen şey tabii ki, hız ve konfor. Ama aslında hızlı tren, sadece bir ulaşım aracı değil; bu sistemin gelişmesi, bir ülkenin altyapı politikalarının, ekonomi anlayışının ve toplumun ulaşım alışkanlıklarının bir yansıması. Benim gibi bir ekonomist içinse, bu tür ulaşım projeleri veriyle dans etmek gibi bir şey; her kilometre, her yolcu, her yatırım bir anlam taşıyor. Ama bir trenin hareket ettiği yolda sadece sayılar ve istatistikler yok, aynı zamanda insan hikâyeleri, umutlar ve bazen de hayal kırıklıkları var. Bundan birkaç yıl önce, Ankara’dan İstanbul’a gitmek için en hızlı…

İdareci Kime Denir? Güç, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Toplumsal düzenin örgütlenmesi, güç ilişkilerinin görünür ve görünmez biçimleri, ideolojilerin etkisi ve yurttaşların devletle kurduğu karmaşık bağlar üzerine düşündüğümüzde, “idareci” kavramı sadece bir unvan ya da resmi pozisyon olmanın ötesine geçer. İdareci, modern siyaset biliminde hem toplumsal düzenin şekillendiricisi hem de iktidarın somut aktörü olarak görülür. Ancak güç hangi biçimde meşrulaştırılır ve hangi mekanizmalar üzerinden sürdürülür? Bu soruların yanıtları, idarecinin tanımını anlamak için kritik öneme sahiptir. İktidar ve Meşruiyet Siyaset teorisinde iktidar, sadece karar alma gücü değil, aynı zamanda bu gücün meşruiyetinin toplum tarafından tanınmasıyla anlam kazanır. Max Weber,…

Kimler Verem Olur? Psikolojik Bir Mercekten Bakmak İnsan davranışlarının ardındaki nedenleri merak eden biri olarak, sık sık soruyorum kendime: “Bir kişi neden belirli hastalıklara karşı daha savunmasız olur?” Fiziksel ve biyolojik faktörler kesinlikle önemli, ama psikolojik boyutları göz ardı etmek, olayı eksik anlamamıza yol açıyor. Verem (tüberküloz) denildiğinde çoğu zaman yalnızca mikrobiyolojik ve tıbbi riskler akla gelir. Oysa duygusal zekâ, bilişsel süreçler ve sosyal etkileşim biçimleri, bir kişinin hastalığa yakalanma riskini etkileyebilecek önemli etmenler arasında yer alıyor. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihinsel Alışkanlıklar ve Risk Algısı Bilişsel psikoloji, insanların dünyayı nasıl algıladığını ve bu algının davranışlarını nasıl şekillendirdiğini inceler. Verem açısından…

İçsel Merak ve Kişisel Gözlemlerle Başlayan Yolculuk Kimi zaman küçük bir soru, zihnimizde büyük bir araştırma süreci başlatır. “Cünüp iken İhlas Suresi okunur mu?” sorusu da benim için böyle oldu. Dini pratiklerin psikolojik etkilerini incelerken, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçler beni hep meraklandırır. Neden bazı davranışlarımızı belirli koşullara bağlar, bazılarını es geçeriz? Bu soruların peşinde yürümek, hem kendimizi hem de çevremizdeki sosyal dinamikleri anlamak açısından zengin bir zemin sunuyor. Psikoloji perspektifinden bakıldığında, dini ritüeller ve inanç temelli davranışlar sadece ibadet alanıyla sınırlı değil. Bilişsel süreçler, duygusal tepkiler ve sosyal etkileşimlerle sıkı bir şekilde örülmüş durumda. Bu yazıda, cünüplük…

Giriş: İğne Deliğinden Deve ve Siyasi Paradokslar Toplumsal düzen ve güç ilişkilerini incelerken, bazen mecazi sorular en derin analizleri ortaya çıkarır. “İğne deliğinden deve geçer mi?” sorusu, görünüşte basit bir metafor olsa da, siyaset bilimi açısından hem iktidarın sınırlarını hem de bireysel özgürlüklerin toplumsal yapılardaki yerini sorgulamaya olanak sağlar. Bir insan, bir toplumun üyesi olarak, bu soruyu düşündüğünde aklına gelen ilk mesele, güç, meşruiyet ve normlar çerçevesinde hangi eylemlerin mümkün veya imkansız olduğudur. Peki, iktidar yapıları ve kurumlar, bireylerin veya grupların “develerini” hangi iğne deliklerinden geçirmelerine izin verir, hangilerini engeller? İktidarın Sınırları ve Toplumsal Düzen İğne deliğinden deve metaforu, iktidarın…

Euro Neye Göre Yükselir? Bilimsel Bir Bakış, Günlük Hayattan Örneklerle Son yıllarda döviz kurlarıyla ilgili en çok sorulan sorulardan biri şu: “Euro neye göre yükselir?”. Hemen hemen her gün bir şekilde gündemimize giren bu konu, hem finansal piyasalara ilgi duyanları hem de sıradan bir şekilde alışveriş yapmaya çalışanları etkiliyor. Ama aslında Euro’nun yükselmesi, düşündüğümüz kadar karmaşık bir olay mı? Gelin, bunu hem bilimsel bir bakış açısıyla hem de günlük hayattan örneklerle anlatmaya çalışalım. Döviz Kurları ve Euro: Birbirini Etkileyen Faktörler Öncelikle, döviz kurları basitçe söylemek gerekirse, bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimi karşısındaki değeridir. Euro, Avrupa Birliği’ne…

Euro 2024’e Kaç Kişi Gitti? Bir Bakış Açısı Euro 2024, futbolseverlerin heyecanla beklediği büyük bir organizasyon. Peki, bu dev turnuvaya kaç kişi katıldı? Sadece oyuncular ve teknik ekip değil, tribünlerdeki coşkulu kalabalık, organizasyonun tüm dinamiklerini şekillendiren önemli bir parça. Futbol, sadece bir oyun değil; aynı zamanda insanları bir araya getiren, duyguları paylaşmamızı sağlayan evrensel bir dil. Bu yazıda, Euro 2024’e giden kişileri, sayılarla ve bir yandan da insan hikayeleriyle inceleyeceğiz. 1. Katılımcı Sayısını Hesaplamak: Kim Ne Kadar Katkı Sağladı? Euro 2024, Almanya’da yapılacak ve toplamda 24 takımın mücadele edeceği bir turnuva. Bu takımlar, şampiyonluk için birbirleriyle kıyasıya yarışacaklar. Şimdi, “Euro…

Etmek Fiilinin Bitişik Yazıldığı Kelimeler Nelerdir? Türkçede dilbilgisi kuralları zaman zaman kafa karıştırıcı olabiliyor. Ancak dil, gün geçtikçe değişen ve gelişen bir yapıya sahip olduğu için bu kurallar da zaman içinde evrim geçiriyor. Benim gibi dilin inceliklerini anlamaya çalışanlar için ise her yeni öğrenilen kural, bir puzzle’ın yerine oturan parçası gibi hoş bir his uyandırıyor. Bugün, dilin inceliklerinden biri olan “etmek fiilinin bitişik yazıldığı kelimeler” üzerine konuşacağız. Her şey, çocukluğumda en yakın arkadaşımla okulda oynadığımız bir oyunla başladı. Bir gün yanlışlıkla “etmek” fiilini ayrı yazdığımı fark etti ve hemen uyardı: “Yanlış yazıyorsun, ‘etmek’ fiili bitişik yazılır!” O zamanlar anlamadım ama…

Kültürler Arasında Bir Soru: “Abdülaziz’in Bileklerini Kim Kesti?” Farklı kültürlerin ritüellerini, sembollerini ve toplumsal yapısını keşfetmek, insan olmanın çeşitliliğine dair derin bir merak uyandırır. Tarih boyunca güç, iktidar ve kimlik meseleleri, yalnızca politik kayıtlarla değil, aynı zamanda toplumsal ritüeller ve semboller aracılığıyla da ifade edilmiştir. Osmanlı Sultanı II. Abdülaziz’in ölümü ve Abdülaziz’in bileklerini kim kesti? sorusu, tarihsel bir olay olarak kayıt altına alınsa da, antropolojik bir bakış açısıyla toplumsal normlar, güç ilişkileri ve kimlik oluşum süreçlerini anlamak için bir fırsat sunar. Kimlik, kültür ve ritüel arasındaki ilişkiyi kavramak, yalnızca olayın detaylarını değil, onu çevreleyen toplumsal dokuyu anlamamıza yardımcı olur. Ritüel…

Erciyes Dağı Kaç Yıldır Var? Erciyes Dağı, Kayseri’nin siluetinde dimdik yükselen o ihtişamlı volkanik yapıyı düşündüğümde aklıma ilk gelen şey, dağın sadece doğal değil, aynı zamanda tarihi bir miras olması. Kayseri’nin tam kalbinde yer alan bu devasa dağ, belki de bu şehrin en uzun soluklu tanığı. Ama Erciyes’in kaç yıl önce var olmaya başladığını düşününce, hem yerel hem de küresel açıdan çok farklı boyutlar ortaya çıkıyor. Gelin, Erciyes’in tarihini daha yakından keşfederek, hem bizim hem de dünyanın gözünden nasıl göründüğünü ele alalım. Erciyes Dağı’nın Doğuşu: Milyonlarca Yılın Ardında Erciyes Dağı’nın varlığı aslında yaklaşık 15 milyon yıl öncesine dayanıyor. Evet, tam…